2010-068 Vakıflarda Vergi Muafiyeti
| 07/07/2010 | SİRKÜLER | 2010 / | 068 |
| VAKIFLARDA VERGİ MUAFİYETİ VE AYRICALIKLARI | |||
6. İlgili kuruluşların görüşünün alınması Vakıfların vergi muafiyetleri taleplerinin Maliye Bakanlığınca ilk değerlendirilmesi yapıldıktan sonra, vakfa vergi muafiyeti tanınıp tanınmayacağı konusunda Vakıflar Genel Müdürlüğünün ve vakıf resmi senedinde amaç edinilen konulara göre ilgili diğer kuruluşların görüşleri alınır.7. Maliye Bakanlığı merkezi denetim elemanlarınca yapılacak inceleme Yukarıda sayılan şartların yerine getirilmesi halinde, vergi muafiyeti talebinde bulunan vakfın, kurulduğu tarihten inceleme tarihine kadar olan faaliyet ve çalışmaları, görevlendirilecek Bakanlık merkezi denetim elemanınca incelenir. Vergi Muafiyeti Tanınan Vakıfların Yükümlülükleri 1. Resmi senet değişikliklerinde izin alınması Vergi muafiyeti tanınan vakıfların yönetimlerince resmi senette değişiklik yapılmasının düşünülmesi halinde, değişiklik gerçekleştirilmeden önce bu konuda Maliye Bakanlığından izin alınması zorunludur.2. Gönderilecek mali tablolar ve raporlar Bakanlar Kurulu Kararı ile vergi muafiyeti tanınan vakıflarca, dönem sonunda düzenlenecek bilanço ve gelir gider tablosu ile bir yıllık faaliyetlerinin sonuçlarını gösteren kesin bütçelerin birer örneği, yıllık faaliyet raporu ve yeminli mali müşavirce düzenlenmiş tasdik raporu ile birlikte yılın ilk üç ayı içinde Bakanlığa gönderilir. Ancak, yıllık faaliyet raporu dışındaki belgelerin 3568 sayılı Kanun ve ilgili Genel Tebliğ esaslarına uygun olarak yeminli mali müşavire onaylattırılmış olması gerekir. Yeminli mali müşavire onaylattırılmadan gönderilen belgeler hiç gönderilmemiş sayılır. 3. Fon oluşturulması Bakanlar Kurulu Kararı ile vergi muafiyeti tanınan vakıfların, yıllık gelirlerinin en az üçte ikisini elde edildiği yıl içinde amaçlarına harcamaları esastır. Gelir fazlaları, vakıf resmi senedinde yazılı sağlık, sosyal yardım, eğitim, bilimsel araştırma ve geliştirme, kültür ve çevre koruma ile ağaçlandırma faaliyetleriyle ilgili amaçların gerçekleştirilmesine yönelik yatırımlar için üç yıl süre ile bir fon hesabında tutulabilir. Bunun için ilgili vakıfça, yatırıma ilişkin yönetim kurulu kararıyla yatırım projesinin ana hatlarını (maliyetini, finansman kaynaklarını, gerçekleştirme süresini vb.) içeren bir yazı ile Maliye Bakanlığına başvurularak izin alınması gerekir. Bu suretle finansmanı için fon oluşturulmasına izin alınan yatırımın üç yıllık süre içinde tamamlanamaması halinde, gecikme gerekçeleri Bakanlıkça uygun görülürse sözü edilen süre iki yıl daha uzatılabilir. Şartlı bağışlarla ilgili işlemler Vakfın amaçları arasında yazılı bir hizmetin gerçekleştirilmesi şartıyla yapılan bağışların, hizmetin gerçekleştirildiği yıllarda harcanması öngörülen kısmının o yılın gelirleri arasında gösterilmesi gerekir. Vakfın malvarlığına eklenmesi ve gelirlerinin vakfın amaçları içinde yer alan bir hizmet veya hizmetlerin yerine getirilmesinde kullanılması şartıyla yapılan bağışlarda, ana para vakfın mal varlığı sayılacak, ancak bu paranın getireceği gelir, vakfın gelirleri arasına dahil edilecektir. Muhasebe işlemleri yönünden de şartlı bağışlar vakfın defterlerinde ayrı hesaplarda izlenir. Şartlı bağış para olarak yapılmış ise bu para fon olarak yine ayrı bir hesapta gösterilir. Vakfa bağlı iktisadi işletmelerde muhasebe işlemleri ve işletme gelirlerinin vakıf bütçesinde gösterilmesi Vakfa bağlı veya ait iktisadi işletme bulunması halinde vakıfla işletmenin muhasebe işlemlerinin ayrı defterlerde izlenmesi ve vakfın işlemleriyle iktisadi işletmenin işlemlerinin birbirinden ayrılması gerekir. İktisadi işletmenin dönem sonunda oluşan kârından ödenmesi gereken vergiler ve diğer yasal yükümlülükler ayrıldıktan sonra kalan net kâr, vakıf bütçesine gelir olarak aktarılır. Vakfa tahsis edilen mal varlığının satışı veya kamulaştırılması Vakfa tahsis edilen mal varlığının satışı ya da kamulaştırılmasından elde edilen gelirler yıllık giderlere harcanmayıp, vakfa gelir sağlayacak yatırımlara tahsis edilebilir. Ancak bu paraların yatırımlara harcanmadan önceki dönem içinde değerlendirilmesinden elde edilen faizin vakfın yıllık gelirlerine dahil edilmesi zorunludur. Vergisel Avantajlar Vakıflar tüzel kişilikleri itibarıyla kurumlar vergisi kapsamına girmediklerinden, vergiden muaf vakıf statüsü kazanan vakıfların kurumlar vergisinden muafiyetleri de söz konusu olmamaktadır. Vergiden muaf vakıf statüsünü kazanan vakıflar halen mevcut düzenlemelere göre, a- 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun 17 nci maddesinin 1 ve 2 numaralı fıkraları kapsamına giren teslim ve hizmetleri için (1.Kültür ve Eğitim Amacı Taşıyan İstisnalar: 2.Sosyal Amaç Taşıyan İstisnalar) katma değer vergisi istisnasından, b- 7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanununun 4 üncü maddesinin (k) bendine göre, bu vakıflara kuruluşu için veya kurulduktan sonra tahsis olunan malların intikalinde veraset ve intikal vergisi istisnasından, c- 492 sayılı Harçlar Kanununun 59 uncu maddesinin (b) bendine göre, bu vakıflar tarafından iktisap edilecek gayrimenkullerin ve sair ayni hakların tescilleri ve şerhi gerektiren işlemleri ile bunlara ait tesislerin ve bu tesislerin sonradan iktisap edecekleri gayrimenkullerin ve sair ayni hakların tescilleri ve şerhi gerektiren işlemleri ve bunların terkinlerinde harç istisnasından, d- 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanununun 4 üncü maddesinin (m) fıkrasına göre, resmi senedinde yazılı amaçlara tahsis edilmek şartıyla vakfa ait binalar için emlak vergisi muafiyetindenyararlanmaktadır. Kurumlar Vergisi Kanununun geçici 2 nci maddenin birinci fıkrasının (a) bendinde, 1/1/2008 - 31/12/2015 tarihleri arasında uygulanmak üzere, dernek veya vakıflarca (vergi muafiyeti olsun veya olmasın) elde edilen Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesinin (5) numaralı bendi ve geçici 67 nci maddesi kapsamında kesinti suretiyle vergilendirilmiş kazanç ve iratlar dolayısıyla iktisadi işletme oluşmayacağı hüküm altına alınmıştır. Bu düzenleme ile dernek veya vakıflar ile vergi uygulamalarında dernek veya vakıf olarak değerlendirilen kurum ve kuruluşların elde ettikleri gelirlerin münhasıran kesinti suretiyle vergilendirilmiş; - Taşınmaz kira gelirlerinden, - Menkul kıymet alım satım gelirlerinden, - Menkul kıymetlerin elde tutulması ile itfasından elde edilen gelirlerdenibaret olması halinde, elde edilen bu gelirler dolayısıyla, 1/1/2008 - 31/12/2015 tarihleri arasında dernek veya vakfa bağlı iktisadi işletme oluşmayacağından, bu süre zarfında anılan gelirler nedeniyle dernek veya vakıf adına kurumlar vergisi mükellefiyeti tesis edilmeyecektir. Söz konusu vergi kesintileri dernek veya vakıflar açısından nihai vergileme niteliğinde olacaktır.Dernek veya vakıf bünyesinde yukarıda belirtilen gelirler dışında iktisadi işletme oluşması halinde, bu iktisadi işletmenin aktifinde kayıtlı bulunan taşınmazların kiralanması sonucu elde edilen taşınmaz kira gelirlerinin ya da bu iktisadi işletmenin aktifinde kayıtlı bulunan menkul kıymetlerin alım satımından, elde tutulmasından veya itfasından elde edilen gelirlerin (kesinti suretiyle vergilenmiş olup olmadığına bakılmaksızın), bahse konu iktisadi işletmeye ait kazanca dahil edilerek kurumlar vergisine tabi tutulacağı tabiidir.Diğer taraftan, yukarıda sayılan muafiyet ve istisnalar vakfın tüzel kişiliğine yönelik olup vakfa ait iktisadi işletmelerin bu muafiyet ve istisnalardan yararlanması mümkün bulunmamaktadır.
Bağışların Gider Yazılması İmkanıVakıflara vergi muafiyeti tanınmasının bir diğer avantajı, vakıflara bağışta bulunan mükellefler açısından kendini göstermektedir;1. Normal Bağışlar;193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun 89/4.maddesi (Kurumlar Vergisi Kanunu Md.10/1-c) gereğince Genel ve özel bütçeli kamu idareleri, il özel idareleri, belediyeler, köyler ile kamu yararına çalışan dernekler ve Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınan vakıflara yıllık toplamı beyan edilecek gelirin % 5’ini (kalkınmada öncelikli yöreler için % 10’unu) aşmamak üzere, makbuz karşılığında yapılan bağış ve yardımların bağış yapan şahıs ve şirketlerce vergi matrahından indirilebilmektedir.2. Özellikli Bağışlar;Yine Vergi muafiyeti tanınan vakıfların, GVK’nun 89/7.maddesi (Kurumlar Vergisi Kanunu Md.10/1-d) kapsamdaki faaliyetlerine ilişkin harcamaları ile bu kapsamdaki harcamalarda kullanılmak amacıyla yapılan her türlü bağış ve yardımların % 100’ü hiçbir kısıtlamaya tabi olmaksızın matrahtan indirilebilmektedir.GVK’nun 89/7. Maddesi kapsamdaki faaliyetler şu şekildedir;a) Kültür ve sanat faaliyetlerine ilişkin ticari olmayan ulusal veya uluslararası organizasyonların gerçekleştirilmesi, b) Ülkemizin uygarlık birikiminin kültürü, sanatı, tarihi, edebiyatı, mimarisi ve somut olmayan kültürel mirası ile ilgili veya ülke tanıtımına yönelik kitap, katalog, broşür, film, kaset, CD ve DVD gibi manyetik, elektronik ve bilişim teknolojisi yoluyla üretilenler de dahil olmak üzere görsel, işitsel veya basılı materyallerin hazırlanması, bunlarla ilgili derleme ve araştırmaların yayınlanması, yurt içinde ve yurt dışında dağıtımı ve tanıtımının sağlanması, c) Yazma ve nadir eserlerin korunması ve elektronik ortama aktarılması ile bu eserlerin Kültür ve Turizm Bakanlığı koleksiyonuna kazandırılması, d) 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamındaki taşınmaz kültür varlıklarının bakımı, onarımı, yaşatılması, rölöve, restorasyon, restitüsyon projeleri yapılması ve nakil işleri, e) Kurtarma kazıları, bilimsel kazı çalışmaları ve yüzey araştırmaları, f) Yurt dışındaki taşınmaz Türk kültür varlıklarının yerinde korunması veya ülkemize ait kültür varlıklarının Türkiye'ye getirtilmesi çalışmaları, g) Kültür envanterinin oluşturulması çalışmaları, h) 2863 sayılı Kanun kapsamındaki taşınır kültür varlıkları ile güzel sanatlar, çağdaş ve geleneksel el sanatları alanlarındaki ürün ve eserlerin Kültür ve Turizm Bakanlığı koleksiyonuna kazandırılması ve güvenliklerinin sağlanması, i) Somut olmayan kültürel miras, güzel sanatlar, sinema, çağdaş ve geleneksel el sanatları alanlarındaki üretim ve etkinlikler ile bu alanlarda araştırma, eğitim veya uygulama merkezleri, atölye, stüdyo ve film platosu kurulması, bakım ve onarımı, her türlü araç ve teçhizatın tedariki ile film yapımı, j) Kütüphane, müze, sanat galerisi ve kültür merkezi ile sinema, tiyatro, opera, bale ve konser gibi kültürel ve sanatsal etkinliklerin sergilendiği tesislerin yapımı, onarımı veya modernizasyon çalışmaları, Sonuç;Gelir ve Kurumlar vergisine tabi mükelleflerin değişik amaçlarla yaptıkları bağış ve yardımlar karşılığı aldıkları makbuzların muhasebeye işlenmesinde şu hususlara dikkat etmelerinde zaruret vardır;Öncelikle bağış yapılan vakıf “vergi muafiyeti tanınmış” bir vakıf mıdır yoksa sıradan bir vakıf mıdır? Bu konunun araştırılması çok önemlidir. Çoğunlukla vakıfların bağış makbuzlarında bu husus belirtilmektedir. Vergi muafiyeti tanınan vakıfların listesi Maliye Bakanlığı tarafından yayınlanmaktadır. Şu anda vergi muafiyeti tanınmış 234 adet vakıf olup bunların tam listesi http://www.gib.gov.tr/index.php?id=406 adresinde yer almaktadır.“Vergi muafiyeti tanınmış vakıf” statüsünde olmayan vakıflara yapılan bağışların hiçbir şekilde gider yazılma imkanı bulunmamaktadır. Bu tür bağışların tamamının KKEG olarak dikkate alınması, işle ilgili değil de ortak veya yöneticilerin isteği ile yapılan bağış ve yardımların ise ilgili kişinin C/H’na borç yazılması veya brüt maaşına ilave edilmesi gerekebilecektir.“Vergi muafiyeti tanınmış vakıf” statüsünde olan vakıflara yapılan bağışların ise üst sınırı ise, dönem matrahının %5’idir. Kalkınmada öncelikli yörelerdeki mükellefler için bu sınır % 10 olarak hesap edilmelidir.Bu oranlar hesap edilirken sadece Vergi muafiyeti tanınmış vakıflara yapılan bağışlar değil, Genel ve özel bütçeli kamu idareleri, il özel idareleri, belediyeler, köyler ile kamuya yararlı derneklere yapılan bağışların toplamının dikkate alınması ve %5’i (%10) aşan kısmın KKEG olarak kurum matrahına ilave edilmesi gerekmektedir.Yine Vergi muafiyeti tanınmış vakıfların, GVK’nun 89/7. Maddesi kapsamdaki faaliyetlerine ilişkin harcamalarda kullanılmak amacıyla yapılan her türlü bağış ve yardımların tamamı hiçbir kısıtlamaya tabi olmaksızın matrahtan indirilebilmektedir. Bu tür bağış makbuzlarının ve ilgili vakıftan alınacak yazıların tevsik edici belge olarak muhafaza edilmesi şarttır. Bilgilerinize sunarızAlternatif YMM A.Ş.